ABD Federal Havacılık İdaresi, bazı Boeing 737 MAX uçaklarındaki yolcu koltuklarının zemin raylarına hatalı bağlanmış olabileceğine ilişkin rapor üzerine yeni bir uçuşa elverişlilik direktifi taslağı yayımladı.
Taslak, ABD sicilindeki 453 uçağın ayrıntılı kontrolden geçirilmesini öngörüyor. FAA, hatalı monte edilen koltukların türbülans veya acil iniş sırasında raylardan ayrılarak yolcuları yaralayabileceğini ve tahliye koridorlarını kapatabileceğini bildirdi.
Koltuklar raydan ayrılabilir
FAA’nın incelemesine göre sorun, raylara bağlı bazı yolcu koltuğu gruplarının arka bağlantılarında ortaya çıktı. Koltukları raya sabitleyen mekanizmadaki pimlerin tam olarak indirilmediği ve raylara doğru biçimde oturmadığı belirlendi.
Hatalı bağlantı normal uçuş sırasında fark edilmeyebilir. Ancak şiddetli türbülans, yüksek yük veya acil iniş sırasında koltuk grubu zemin rayından ayrılabilir. Yerinden çıkan koltuklar hem yolcular hem de kabin ekibi açısından yaralanma riski yaratabilir.
FAA ayrıca ayrılan koltukların uçak koridoruna devrilebileceği uyarısında bulundu. Böyle bir durumda acil tahliye sırasında yolcuların çıkış kapılarına ulaşması yavaşlayabilir.
Üç Boeing modeli kapsamda
Denetim planı, Boeing’in belirli 737-8, 737-9 ve yüksek yolcu kapasiteli 737-8200 uçaklarını kapsıyor. Ancak düzenleme bütün Boeing 737 MAX filosuna otomatik olarak uygulanmayacak.
Kontrol edilecek uçaklar, Boeing’in 10 Aralık 2025 tarihli özel gereklilik bülteninde yer alan üretim ve konfigürasyon bilgilerine göre belirlenecek. Boeing, söz konusu bültende koltuk rayı bağlantılarının kontrol edilmesi ve hatalı montajların düzeltilmesi için uygulanacak işlemleri operatörlere bildirmişti.
Şirket, FAA’nın bu işlemleri zorunlu hale getirmesini desteklediğini açıkladı. FAA’nın yetkisi ABD tescilli uçaklarla sınırlı olsa da diğer ülkelerdeki havacılık otoriteleri nihai kararın ardından benzer denetim emirleri yayımlayabilir.
Her uçakta 69 grup incelenecek
FAA, uçakların kabin düzenine bağlı olarak her Boeing 737 MAX’te raylara monte edilmiş 69’a kadar yolcu koltuğu grubu bulunabileceğini hesapladı. Düzenleme kabul edilirse her grubun sağ ve sol ray bağlantıları ayrıntılı biçimde incelenecek.
Kurum, bir koltuk grubunun kontrolü için yaklaşık bir saatlik işçilik gerektiğini öngörüyor. Yanlış bağlantı bulunması halinde koltuğun doğru biçimde yeniden monte edilmesi de yaklaşık bir saat sürecek.
Kontrollerin aynı anda birden fazla teknisyen tarafından yapılabilmesi, uçağın yerde kalacağı toplam süreyi azaltabilecek. FAA taslağında denetim veya düzeltme için yeni parçaya ihtiyaç duyulmayacağı belirtildi.
Maliyet 2,7 milyon dolara çıkabilir
FAA, ABD’deki operatörlerin 453 uçak için üstlenebileceği toplam denetim maliyetini en fazla 2 milyon 656 bin 845 dolar olarak hesapladı. Bir koltuk grubunun kontrolü için öngörülen işçilik maliyeti 85 dolar oldu.
Hatalı monte edildiği belirlenen her koltuk grubu için yeniden kurulum maliyetinin de 85 dolara kadar çıkabileceği tahmin edildi. Ancak kaç uçakta düzeltme gerekeceği henüz bilinmediği için toplam onarım maliyeti hesaplanamadı.
Boeing’in FAA’ya verdiği bilgiye göre denetim ve düzeltme giderlerinin bir bölümü veya tamamı garanti kapsamında karşılanabilir. Böylece havayolu şirketlerinin üstleneceği doğrudan maliyet azalabilir.
FAA, düzenleme taslağına ilişkin görüşleri 10 Eylül 2026’ya kadar kabul edecek. Görüş sürecinin ardından taslağın nihai uçuşa elverişlilik direktifine dönüştürülmesi halinde kontroller etkilenen ABD tescilli uçaklar için zorunlu olacak.
