Stresin Belirtileri, Türleri ve Stresle Başa Çıkmanın Yolları

Şu içinde bulunduğun tek anlık ömrünü fırsat bil ve onunla meşgul ol, ne geçmişe üzül ne gelecekten kork.

-Mevlâna

Vücudun çeşitli içsel ve dışsal uyaranlara verdiği otomatik tepki olan stresi, günlük yaşamda karşılaşılan olayların, insan ilişkilerindeki baskının sonucu hissedilen sıkıntı ya da zorlanma durumu olarak tarif edebiliriz. Stres, insanın baş edebilme gücünü aşan ya da zorlayan durumlarla karşılaştığında kendini koruyabilmek için verdiği otomatik tepkilerdir. Stresin asıl kaynağı, yaşamdaki olumsuzluklar ve sorunlardır. Stresi genellikle sorunun ortaya çıkmasını engelleyemediğinizde ya da soruna çözüm bulamadığınızda yaşarsınız.

Sınırlarınızı zorlayan ve yapamayacağınızı düşündüğünüz her şey stres yaratır. Stres, sürekli olumsuz düşünmek, yersiz kaygılar duymak gibi nedenlerle kendinizin ürettiği bir sonuç da olabilir. Strese karşı dayanıklılığınızı etkileyen çeşitli faktörler vardır. Örneğin, olumlu ve umutlu kişiler stresle daha dayanıklıdır. Zorluklarla baş etme yeteneğinize güveniyorsanız strese karşı daha dayanıklı olursunuz ama her şeyin kontrolünüz dışında olduğunu düşünüyorsanız stresten kaçamazsınız.

Stres durumunda fizyolojik ve psikolojik denge bozulur. Kişi dengeyi sağlamak için fizyolojik ve psikolojik değişimler yaşar. Stresle ilgili belirtiler, fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal olmak üzere dört grupta toplanabilir:

1. Fiziksel Belirtiler: Baş ağrısı, düzensiz uyku, sırt ağrıları, çene kasılması veya diş gıcırdatma, kabızlık, ishal ve kolit, döküntü, kas ağrıları, hazımsızlık ve ülser, yüksek tansiyon veya kalp krizi, aşırı terleme, iştahta değişiklik, yorgunluk veya enerji kaybı, kazalarda artış.

2. Duygusal Belirtiler: Kaygı veya endişe, depresyon veya çabuk ağlama, Ruhsal durumun hızlı ve sürekli değişmesi, asabilik, gerginlik, özgüven azalması veya güvensizlik hissi, aşırı hassasiyet veya kolay kırılabilirlik, öfke patlamaları, saldırganlık veya düşmanlık duygusal olarak tükendiğini hissetme.

3. Zihinsel Belirtiler: Konsantrasyon, karar vermede güçlük, unutkanlık, zihin karışıklığı, hafızada zayıflık, aşırı derecede hayal kurma, tek bir fikir veya düşünceyle meşgul olma, mizah anlayışı kaybı, düşük verimlilik, İş kalitesinde düşüş, hatalarda artış, muhakemede zayıflama.

4. Sosyal Belirtiler: İnsanlara karşı güvensizlik, başkalarını suçlamak, randevulara gitmemek veya çok kısa zaman kala iptal etmek, İnsanlarda hata bulmaya çalışmak ve sözle rencide etmek, haddinden fazla savunmacı tutum, birçok kişiye birden küs olmak, konuşmamak.

İyi Stres ve Kötü Stres

Günümüzde çoğu insan, farkına varmasa bile yoğun bir stres yüküne sahiptir. İyi ya da kötü ne olursa olsun yaşamımızdaki zihinsel değişiklikler, stresli durumlardır. Günlük rutin yaşamımızda değişikliğe neden herhangi bir şey, stres vericidir. Modern toplumun hastalığı olarak ifade edilen stres, aslında günlük yaşamın bir parçasıdır. Bize çevredeki uyaranlar karşısında daha iyi davranma ve seçim yapma fırsatını verir. Kişinin çevresinden gelen etkilere tepki vermeye yetecek enerjiden yoksun olması anlamına gelen “sıfır stres” ölümdür ve hayatla bağdaşmaz. Tam tersi olarak kişinin aşırı enerji sarf etmesine ve tükenmesine yol açan “aşırı stres” de ölümcül olabilir. 

Motive eden, harekete geçiren, ama bunu yaparken korku, endişe, huzursuzluk gibi enerji azaltıcı, yorucu duygulara sebep olmayan stres “iyi stres”tir. Yoğun ruhsal uyarımlar nedeniyle yoran “kötü stres” yaşlanmaya sebep olur ve ömrü kısaltır. Kötü stres bağışıklık cevaplarını da olumsuz etkiler. Yaratıcılığa, üretime, umuda, mutluluk çağrışımlarına, sevgiye, yardıma, merhamet hissine, işbirliğine, uzlaşmaya yönelten stresler ise yaşamı uzatıcı, bağışıklık cevabını güçlendiricidir.

Stresi kontrol altına alma yolları

Stresle baş etmek için kullanabileceğiniz pek çok yol vardır. Gevşeme teknikleri, problem çözme becerileri geliştirme, algılama stratejileri geliştirme, iletişim becerilerini arttırma, zamanı etkin kullanma, egzersiz, spor, diyet yapma bunların başında gelir. Stres ile etkili şekilde baş etmek için öncelikle aşağıdakileri yapmanız gerekir:

1. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları geliştirin (beslenme, uyku düzeni, egzersiz vb.) 

2. İşlerinizi ertelemeyin. Önce büyük ve önemli işlerinizi sonra küçük işlerinizi yapın.

3. Zihninizi kontrol edemediğiniz zaman olaydan biraz uzaklaşın dinlenin ve sonra geri dönün.

4. “Hayır” demeyi öğrenin.

5. Yakınlarınıza duygularınızı ve düşüncelerinizi anlatın, onlarla sorunlarınızı paylaşın.

6. Aşırı kontrolcü olmadan olayları akışına bırakın.

7. Değiştirebileceğiniz şeyler için mücadele edin, değiştiremeyeceklerinizi kabul edin.

8. Kendinize zaman ayırın, hobi edinin.

9. Ruhunuzu dinlendirmek için müzik dinleyin, yoga ya da meditasyon yapın.

10. Başkalarına yardım edin ve onların da size yardım etmesine izin verin.

Stresinizi yönetmekte zorlanıyor, stresin ruhsal ve bedensel etkilerini çok yoğun yaşıyorsanız, bir psikologla görüşüp, destek alarak stresle daha iyi ve etkin bir şekilde baş edebilirsiniz.

Web

Instagram

Facebook

Twitter

YouTube

Bu makalede öne sürülen fikir ve yaklaşımlar tamamıyla yazarlarının özgün düşünceleridir ve Onedio’nun editöryal politikasını yansıtmayabilir. ©Onedio

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*