Suudi Arabistan’dan toplam 4 milyon varil ham petrol yükleyen iki Çin bağlantılı süpertanker, Husilerin abluka ilan ettiği Babülmendep Boğazı’na doğru ilerliyor. Her biri yaklaşık 2 milyon varil taşıyan gemilerin geçişi, Kızıldeniz’deki yeni güvenlik düzeninin ilk büyük sınavlarından biri olacak.
Xin Long Yang ile Cosnew Lake adlı çok büyük ham petrol tankerleri, Suudi Arabistan’ın Yanbu Limanı’ndan yük aldı. Gemiler Çin’in güneyindeki Qinzhou ve Huizhou limanlarına petrol taşıyor.
Xin Long Yang yeniden güneye döndü
Singapur bayraklı Xin Long Yang, salı günü Babülmendep’e yaklaşırken yön değiştirmiş ve Kızıldeniz’in ortasında beklemeye başlamıştı. Tanker çarşamba gecesi yeniden güneye yöneldi.
Gemi takip verileri, tankerin Yemen kıyısı boyunca ilerleyerek Babülmendep’e yaklaştığını gösterdi. Geminin otomatik tanımlama sisteminde varış limanı Çin’in Qinzhou Limanı olarak yer aldı.
Önceki rota değişikliği, Suudi petrolü taşıyan tankerlerin Süveyş Kanalı’na yönelmeye başladığını göstermişti. Xin Long Yang’ın yeniden güneye dönmesi, armatörlerin risk değerlendirmesinin değiştiğine işaret etti.
Cosnew Lake aynı rotayı izliyor
Çin bayraklı Cosnew Lake de Xin Long Yang’ın arkasından Babülmendep yönünde ilerliyor. Tankerin Guangdong eyaletindeki Huizhou Limanı’nda yük boşaltması planlanıyor.
Her iki gemi de otomatik tanımlama sistemlerinde Çinli mürettebat bulunduğunu bildirdi. Tankerleri Çinli denizcilik grubu COSCO Shipping yönetiyor.
Gemiler, Asya’nın en büyük rafinerisi Sinopec’in ticaret kolu Unipec tarafından kiralandı. COSCO Shipping ile Sinopec, geçiş kararı ve alınan güvenlik önlemleri hakkında henüz açıklama yapmadı.
Encelia saldırısında yangın çıktı
Husiler, Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukasını ihlal ettiklerini savundukları iki petrol tankerine füze ve İHA saldırısı düzenlediklerini açıkladı. Grup, hedef alınan gemileri Encelia ve Layla olarak duyurdu.
Suudi Arabistan, Encelia adlı tankerin Kızıldeniz’de vurulduğunu doğruladı. Saldırı geminin baş bölümünde yangına yol açtı ancak mürettebatın güvende olduğu bildirildi.
Layla adlı tankere saldırıldığı iddiası ise bağımsız kaynaklar tarafından henüz doğrulanmadı. Encelia saldırısının teyit edilmesi, abluka tehdidinin yalnızca sözlü uyarı düzeyinde kalmadığını gösterdi.
Geçiş sayısı 38’den 27’ye indi
Babülmendep’ten geçen gemi sayısı çarşamba günü 27’ye geriledi. Bir önceki gün boğazdan 38 gemi geçmişti.
Son geçişlerin içinde beş petrol tankeri ile bir sıvılaştırılmış petrol gazı taşıyıcısı yer aldı. Bir günlük düşüş yüzde 29’a yaklaştı.
Bazı tankerler yön değiştirirken diğer gemiler Kızıldeniz’de beklemeye başladı. Husilerin Suudi limanlarında yükleme veya boşaltma yapan gemileri hedef alabileceğini açıklaması, risk kapsamını genişletti.
Babülmendep’ten haziran ayında günlük ortalama 7,4 milyon varil petrol ve petrol ürünü geçti. Hacim, küresel petrol üretiminin yaklaşık yüzde 7’sine karşılık geliyor.
Hürmüz hattında yalnızca üç gemi
Babülmendep’teki baskı, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin düşük kaldığı bir dönemde arttı. Çarşamba günü Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca üç emtia gemisi geçti.
Geçiş sayısı bir önceki gün dört, bir önceki çarşamba ise 18 olarak kaydedilmişti. Gemi takip sistemlerinde çok büyük ham petrol tankerleri ile LNG tankerlerinin görünürlüğü sınırlı kaldı.
Boğaza Umman Körfezi yönünden giren gemilerden biri İran sularından ilerleyen kirli petrol ürünü tankeri oldu. Bir kuru yük gemisi ise takip sinyalini kapatarak karanlık modda seyretti.
Hürmüz ile Babülmendep’in aynı anda baskı altında kalması, Körfez petrolünün hem doğu hem de batı yönlü çıkışını zorlaştırıyor.
Alternatif rota 34 gün ekleyebilir
Babülmendep’in geçilememesi halinde Yanbu’dan Asya’ya giden tankerlerin kuzeye dönerek Süveyş Kanalı üzerinden ilerlemesi gerekecek. Gemiler daha sonra Akdeniz, Cebelitarık ve Afrika çevresini izleyerek Hint Okyanusu’na ulaşacak.
Alternatif güzergâh yolculuğa yaklaşık 10 bin deniz mili ve 34 gün ekleyebilir. Yalnızca ilave navlun maliyetinin gemi başına 5 milyon doları aşabileceği hesaplanıyor.
Tahmine yakıt ve sigorta giderleri dahil değil. Süveyş Kanalı geçişi de her gemi için yaklaşık 1 milyon dolarlık ek ücret oluşturabilir.
Tam yüklü süpertankerlerin Süveyş Kanalı’ndan doğrudan geçememesi, yükün bir bölümünün Mısır’daki SUMED boru hattına aktarılmasını gerektirebilir. Boru hattındaki sınırlı kapasite yeni bir lojistik darboğaz yaratabilir.
Yanbu’nun yükü hızla büyüdü
Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’ndaki kesinti nedeniyle normal ham petrol ihracatının yüzde 70’ten fazlasını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na yönlendirdi.
Yanbu’dan yapılan petrol ve yakıt sevkiyatı nisandan bu yana günlük ortalama 4,5 milyon varili aştı. Yüklerin yaklaşık yüzde 70’i Asya pazarlarına gönderildi.
Geçen yıl günlük yaklaşık 973 bin varil olan Yanbu çıkışları, son haftalarda 4 milyon varil çevresine yükseldi. Babülmendep’in kapanması, Suudi Arabistan’ın Hürmüz’e karşı oluşturduğu alternatif koridoru da etkisiz hale getirebilir.
Asya rafinerileri açısından kesinti, yalnızca daha yüksek navlun değil yaklaşık bir aylık teslimat gecikmesi anlamına gelebilir.
Körfez’de 253 yüklü tanker birikti
20 Temmuz itibarıyla Basra Körfezi’nde yüklü halde bulunan tanker sayısı 253 olarak hesaplandı. Gemilerin 102’si petrol, 64’ü LNG ve 66’sı sıvılaştırılmış petrol gazı taşıyor.
Geçişlerin düşük kalması, üretim sürse bile yüklerin alıcılara ulaşmasını zorlaştırıyor. Biriken tanker sayısı depolama kapasitesi, navlun fiyatları ve sigorta primleri üzerinde baskı oluşturuyor.
Brent petrolün 96 doların üzerine çıkmasında iki boğazdaki güvenlik riskleri etkili oldu. Tankerlerin Babülmendep’i sorunsuz geçmesi kısa süreli rahatlama sağlayabilir.
Gemilerin saldırıya uğraması, geri dönmesi veya boğazın geçişe kapanması halinde petrol, navlun ve sigorta piyasalarında yeni bir fiyatlama dalgası başlayabilir
